Ыстық су қыздырғанда қазандық неге «билейді»: ыстық су беру режиміндегі қалыпты жұмысты талдау

Авторы: Виктор Михеев, «TVVD» ЖШС (Астана) техникалық директоры, Қазақстанда газ жылыту жабдығын монтаждау, іске қосу-баптау және сервистік қызмет көрсету саласында 18 жыл тәжірибесі бар.

Ашып айту. TVVD қазандық жабдығын сатады және оған қызмет көрсетеді; материалды объективті техникалық өлшемдер бойынша, брендті «дәріптеусіз» беремін.

Бізге ең жиі жүгінетін жағдай

Үй иесі қазандыққа қарап, оғаш көріністі байқайды:

• жанарғы біресе жанады, біресе сөнеді;
• дисплейдегі белгіше краннан радиаторға және кері ауысып тұрады;
• беру температурасы секіреді — біресе қалыпты, біресе жоғары мәндерге кетеді;
• қазандық «өз бетінше өмір сүріп жатқандай» көрінеді.

Алғашқы ой — ақаулық. Қақпақты ашып, баптауларға кіріп, апаттық қызметті шақырғыңыз келеді.

Мұны істеудің қажеті жоқ. Басым көпшілік жағдайда қазандық дұрыс жұмыс істеп, өз міндетін орындап жатады. Төменде — дәл осы сәтте оның не істеп жатқанын және неліктен екенін қадамдап талдау.

Қысқаша жауап

Қазандық ыстық су дайындап жатыр (ыстық су беру режимі) және артық жылуды мезгіл-мезгіл жылыту жүйесіне тастайды, өйткені бойлер берілетін қуаттың бәрін «алып» үлгермейді. Бұл штаттық алгоритм. Қазандық дұрыс жұмыс істеп тұр.

Дисплейде не болып жатыр

Жанама жылыту бойлері бар заманауи газ қазандықтарының көпшілігінде дисплейде жылу дәл қазір неге жұмсалып жатқаны бір мезгілде көрсетіледі:

• Кран белгішесі — қазандық бойлердегі суды қыздырып жатыр, қасындағы сан — бойлердегі су температурасы.
• Радиатор белгішесі — қазандық жылуды жылыту жүйесіне беріп жатыр.

Егер осы белгішелердің кезекпен бірін-бірі алмастырып тұрғанын, ал ауысу сәтінде беру температурасы секіріп кететінін көрсеңіз — қазандық төменде сипатталған алгоритмді дәл орындап жатыр.

Жұмыс алгоритмі қадам бойынша

1. Ыстық су қыздыруды бастау. Бойлердегі су температурасы берілген мәннен (мысалы, 50 °C) төмен түсті. Қазандық «бойлерді қыздыру» командасын алады, жанарғыны іске қосады, жылу тасымалдағышты бойлердің иректүтігі арқылы айдайды.
2. Жылуды бойлерге беру. Ыстық жылу тасымалдағыш иректүтік арқылы өтіп, оған жылуын береді. Қалыпты жағдайда кері желі қазандыққа айтарлықтай суып оралуы тиіс.
3. Бойлер бүкіл қуатты алып үлгермейді. Егер иректүтіктің өнімділігі қазандық қуатынан аз болса, кері желі әлі де ыстық күйінде оралады. Қазандықтың жылуды жіберетін жері сөзбе-сөз жоқ.
4. Артық жылуды жылыту жүйесіне тастау. Қызып кетпеу және апат бойынша тоқтап қалмау үшін қазандық ағынды уақытша жылыту контурына бағыттайды. Дисплейде белгіше краннан радиаторға ауысады. Энергияның бір бөлігі радиаторларға «кетеді».
5. Ыстық су беруге оралу. Беру желісі суыған бойда қазандық қайтадан бойлерге ауысып, қыздыруды жалғастырады. Міндет әлі орындалған жоқ — бойлердегі берілген температураға жеткен жоқ.
6. Циклді қайталау — бойлер берілген температураға дейін қызғанша. Содан кейін қазандық әдеттегі режимге (жылыту немесе күту) өтеді.

Сондықтан да сырттан қарағанда «бәрі жыпылықтап, билеп тұрғандай» көрінеді. Шын мәнінде бұл қорғаныс және барынша аяулы алгоритм: апаттық тоқтаудың орнына қазандық артық жылуды ұқыпты таратады.

Бұл ақаулық па, әлде қалыпты жағдай ма

Егер төмендегі шарттардың бәрі орындалса, бұл қалыпты жұмыс режимі:

• ауысу циклі ыстық су қыздыру кезінде болады;
• бойлер берілген температураға дейін қызғаннан кейін қазандық тынышталады;
• қазандық апат бойынша тоқтамайды, дисплейде қателер жоқ;
• крандарда ыстық су ақырында қажетті мөлшерде және қажетті температурада пайда болады.

Сервиске жүгінуге себеп — мүлде басқа сценарийлер:

• қазандық қатеге түсіп, «біржола» сөнеді;
• бойлер бір сағатта да берілген температураға дейін қызбайды;
• қазандық жұмыс температурасын көрсетсе де, краннан әрең жылы су ағады;
• индикаторлардың биі ыстық су беру емес, жылыту режимінде болады;
• бөгде дыбыстар, газ иісі, ағып кету пайда болса.

Мұндай жағдайларда баптауларға өз бетіңізше кірудің қажеті жоқ — инженерді шақыру керек.

Ал «бірқалыптырақ» болатындай етуге бола ма

«Бойлерді шайып тастайық, сонда бәрі жақсы болады» деген логика әрдайым жұмыс істей бермейді. Тазалау мен тексеруге ақша төлемес бұрын бойлердің төлқұжатын қарап, одан иректүтіктің өнімділігін табыңыз (ол — жылу алмастырғыштың жылу өнімділігі, кВт-пен көрсетіледі).

Бұл санды өз қазандығыңыздың қуатымен салыстырыңыз:

• Иректүтік өнімділігі ≥ қазандық қуаты — бойлер қазандық беретін жылудың бәрін «жей» алады. Бұл жағдайда жылу алмастырғыш бітелген болса, қақтан тазалау мен тексеру көріністі шынымен жақсартуы мүмкін.
• Иректүтік өнімділігі қазандық қуатынан айтарлықтай аз (бағдар ретінде — қуаты 24+ кВт қазандық үшін 24 кВт-тан аз) — тар жер қақта емес, бойлердің құрылымының өзінде. Ешқандай шаю кішкентай иректүтікті үлкен қуат беруге мәжбүрлей алмайды. Артық жылуды жылытуға тастау әрқашан қайталанып отырады.

Соңғы жағдайда нұсқалар мынадай:

• бар күйінде қалдыру — алгоритм қауіпсіз, қазандық осындай режимге есептелген;
• бойлерді иректүтігі өнімділірек модельге ауыстыру;
• ыстық су беру басымдығы мен бойлердегі температура баптауларын инженермен бірге қайта қарау.

Клиентке дәл қазір не істеу керек

1. Ауысулар «жай ғана» емес, дәл ыстық су қыздыру кезінде болатынына көз жеткізу.
2. Бойлер берілген температураға дейін қызғанша күтіп, қазандықтың тынышталғанын тексеру.
3. Бойлердің төлқұжатын ашып, иректүтік өнімділігін тауып, қазандық қуатымен салыстыру.
4. Егер сан қазандық қуатынан аз болса — сипатталған режимнің штаттық екенін қабылдап, шаюға ақша жұмсамау.
5. Егер жоғарыдағы тізімдегі ақаулықтың нақты белгілері болса — сервиске өтінім қалдыру.

Жиі қойылатын сұрақтар

Бұл қазандыққа зиян емес пе? Жоқ. Бұл алгоритмді өндіруші қазандық қызып кетпеуі және апаттық тоқтап қалмауы үшін арнайы салған. Бұл — жұмыс, есептелген режим.

Бұл жылыту жүйесіне зиян емес пе? Жоқ. Артық жылу радиаторларға жұмсақ кетеді. Қыста Сіз мұны дерлік байқамайсыз, жазда радиаторлар қысқа уақытқа жылып кетуі мүмкін — бұл қалыпты жағдай.

Мұндай «би» қанша уақытқа созылады? Бойлер берілген температураға дейін қызғанша. Суық бойлер мен әлсіз иректүтікте — ондаған минут. Қызғаннан кейін қазандық келесі ыстық су алғанға дейін тынышталады.

Бойлерді шаю көмектесе ме? Тек иректүтік шынымен қақпен бітелген және оның төлқұжаттық өнімділігі қазандық қуатымен шамалас болған жағдайда ғана көмектеседі. Басқа жағдайларда — жоқ.

Қазандықты ауыстырған жөн бе? Осы режимге байланысты қазандықты ауыстырудың қажеті жоқ. Бір нәрсені қарастыру керек болса — ол бойлерді иректүтігі қуаттырақ модельге ауыстыру.

Қорытынды

Егер Сіздің қазандығыңыз ыстық су қыздыру кезінде кран мен радиатор белгішелерінің арасында ауысып тұрса, ал жанарғы циклдермен жұмыс істесе — ол дұрыс. Бұл қазандық қуаты бойлер иректүтігінің жылу өнімділігінен асатын жүйелерге арналған штаттық алгоритм. Тазалау мен тексеруге тапсырыс бермес бұрын бойлердің төлқұжатын тексеріңіз. Ал күмәндансаңыз — бізге дисплейдің бейнежазбасын жіберіңіз, біз қарап, шығу қажет пе, соны айтамыз.

Автор туралы

Виктор Михеев — «TVVD» ЖШС (Астана) техникалық директоры, Қазақстанда Viessmann, Buderus, Bosch, Ariston, Protherm, Vaillant және корей брендтерінің газ қазандықтарын монтаждау, іске қосу-баптау және сервистік қызмет көрсету саласында 18 жыл тәжірибесі бар.

TVVD каталогында: бөлме термостаттары мен қазандықты басқару пульттері — Астанада қоймада бар, Қазақстан бойынша жеткізу.

Сондай-ақ TVVD каталогында: басқару және тұтану платалары және NTC температура датчиктері — Астанада қоймада бар, Қазақстан бойынша жеткізу.